أحمد أمين (مترجم:سيد غلامرضا سعيدى)
71
مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى)
پيرو اين عقيده شدند و « نيجرى » يعنى طبيعى مذهب ، ناميده شدند . به هر حال اين كلمه ورد زبانها شد و براى افراد زيادى از جمله سيّد جمالالدين كه در اين روزها در « حيدرآباد » اقامت داشتند ، قرع سمع مىگيرد ! آنگاه مردى به نام « استاد محمد و اصل » مدرس فنون رياضى در مدرسهء اشراف ( حيدرآباد ) نامهاى به مرحوم سيّد نوشت و ضمن آن اظهار كرد كه : « اين روزها كلمهء نيجر » گوش ما را كر كرده و از همهء اطراف هند ، اين صدا به گوش مىرسد و در هيچ شهرى نيست كه كسانى با چنين عنوانى وجود نداشته باشند ، بدين جهت تقاضا داريم حقيقت اين عقيده و مذهب اين مردم را تشريح نماييد و مرقوم داريد در چه تاريخى اينها پيدا شدند ؟ « بر اثر اين پرسش ، رسالهء مورد اشاره ، توسط سيّد جمالالدين ، تأليف شد » . بايد دانست آنچه در اين رساله اعتبار و اهميت بيشترى دارد ، اثبات ارزش دين است ، براى انسان و اثرى كه در ترقّى انسان دارد و همچنين در الحاد در انحطاط انسان - و در اين زمينه جمالالدين مطلب را به حد كمال و به اوج اعلا رسانيده و خلاصهء نظر وى در اين موضوع اين است كه : دين به طور كلى براى بشر سه عقيده به وجود آورده و سه خصلت در نفوس بشر توديع كرده است كه هر يك از اينها ركنى است براى وجود ملتها و پايه و اساسى است براى بناى هيأت اجتماعى . عقيدهء اول : اعتراف و تصديق به اين است كه انسان فرشتهاى است زمينى و اشرف مخلوقات و هر كسى مخالف اين معنى باشد ، گمراه است . عقيدهء دوم : اطمينان و يقين هر متدينى است به اينكه دين او بهترين اديان است . عقيدهء سوم : ايمان و يقين به اين معنى است كه انسان به اين عالم آمده است تا خودش را براى